Logo - Hugenotenkruis

Sedert de ‘herstart’ van Protestants Nederland – na de oorlogsjaren – heeft de vereniging het Hugenotenkruis als logo gekozen. Het siert ons blad en briefpapier. Dit Hugenotenkruis – als protestants symbool – is van oorsprong een Frans sieraad.

Het Hugenotenkruis werd in de streek ten noorden van Nîmes en Montpellier als hanger gedragen door protestantse vrouwen. Het is een soort Malthezerkruis van vier loodrecht op elkaar staande pijlspitsen. Op het brede deel zijn deze met elkaar verbonden door Franse lelies. De acht uiteinden dragen een bolletje. Onder het kruis hangt (meestal) een duif met de kop naar beneden. Tot aan het eind van de 18e eeuw werd deze vogel, de Heilige Geest voorstellende, ook wel als afzonderlijke hanger door rooms-katholieke vrouwen gedragen.

Er zijn twee soorten van Hugenotenkruisen. Het ene met één of meer peervormige aanhangsels i.p.v. de duif. Dit peervormige aanhangsel – het lijkt op een stamper, een klepel of flesje – zou een herinnering zijn aan de ‘Saint Ampoule’, de flacon waarin de ‘eeuwigdurende’ heilige olie werd bewaard, waarmee de Franse koningen destijds in Reims bij hun kroning gezalfd werden. Voor de laatste maal geschiedde dit in 1824 voor Karel X, hoewel de Sainte Ampoule’ in 1793 tijdens de Franse Revolutie stukgeslagen was.

De tweede soort Hugenotenkruis heeft een duif - als symbool van de Heilige Geest - als aanhangsel. De goudsmid die het algemeen bekende Hugenotenkruis heeft bedacht was Mayestre of Maistre uit Nîmes in 1688. Het Hugenotenkruis werd gedragen als een stille getuige van het ‘protestants zijn’. De Geuzen in de 17e eeuw droegen ook een herkenningsteken: de Geuzenpenning. Misschien mogen we het Hugenotenkruis hiermee vergelijken.

Eens droegen onze vervolgde geloofsgenoten het Hugenotenkruis als een stil protest en als een zichtbaar teken van hun evangelische overtuiging. Ook wij kunnen het nog dragen: het Hugenotenkruis blijft actueel zolang wij waakzaam moeten zijn voor de zaak van de echte vrijheid en de ware godsdienst. Het devies van de drager van het Hugenotenkruis zou kunnen zijn: Pro Religione et Libertate, voor godsdienst en vrijheid.

Nog steeds zijn Hugenotenkruisjes te koop in diverse materialen:
van zilver, doublé en goud. Voor dames als hanger en voor heren als knoopsgatspeld of reverspeld.